Hannah Arendt. Οι ιδέες της άλλαξαν τον κόσμο

Η προβολή της ταινίας θα γίνει με υπότιτλους στα ελληνικά σε αίθουσα της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Ρεθύμνης (στην οδό Σταυριανού Μπίρη 6) και θα έχει ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΕΙΣΟΔΟ για όλους.

Μετά το τέλος της ταινίας θα ακολουθήσει συζήτηση με το κοινό, την οποία θα προλογίσει και θα συντονίσει η μεταπτυχιακή φοιτήτρια του ΔΠΜΣ Θεατρικές και Κινηματογραφικές Σπουδές, Τμήματος Φιλολογίας, Πανεπιστημίου Κρήτης και Ινστιτούτου Μεσογειακών Σπουδών (ΙΜΣ) του Ιδρύματος Τεχνολογίας & Έρευνας (ΙΤΕ), Κατερίνα Δρυμισκιανάκη.

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ - ΧΟΡΗΓΙΑ

Η ταινία αυτή προβάλλεται στο πλαίσιο συνεργασίας της Κινηματογραφικής Λέσχης Ρεθύμνου με τη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Ρεθύμνης και το Ινστιτούτο Γκαίτε Αθηνών.

ΣΧΟΛΙΑ - ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Το πορτραίτο μιας στοχαζόμενης, θαρραλέας και αποφασιστικής γυναίκας που τάχθηκε υπέρ της προσωπικής ευθύνης και της κριτικής σκέψης.

Η ταινία "Hannah Arendt" της Γερμανίδας σκηνοθέτιδας Margarethe von Trotta με την Barbara Sukowa στον πρωταγωνιστικό ρόλο, είναι μια βιογραφική δραματική ταινία. Αποτελεί το τελευταίο μέρος μιας φεμινιστικής τριλογίας που δημιούργησε η σκηνοθέτις μετά το "The Lost Honor of Katharina Blum" του 1975 και την ταινία της "Rosa Luxemburg" του 1986 στην οποία πρωταγωνιστούσε και πάλι η Barbara Sukowa. Η Margarethe von Trotta παραμένει μια από τις σπουδαίες φεμινίστριες δημιουργούς του κινηματογράφου. Οι ταινίες της τείνουν να έχουν μια αίσθηση αμεσότητας που θυμίζει τις ένδοξες μέρες του δεύτερου κύματος φεμινισμού που έλαβε χώρα περίπου από τις αρχές του ’60 και για μια εικοσαετία. Τείνει να επιφέρει μια ουμανιστική προσέγγιση απέναντι στους αγώνες των ηρώων της, κάτι που είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακό επίτευγμα στην περίπτωση της "Hannah Arendt", αφού η ίδια η φιλόσοφος στην πραγματικότητα, κάθε άλλο παρά φεμινίστρια ήταν [πηγή: www.rogerebert.com].

Η Γερμανίδα Εβραία Hannah Arendt ήταν μια από τις μεγαλύτερες προσωπικότητες του στοχασμού του 20ου αιώνα και τα βιβλία της "Ο Άιχμαν στην Ιερουσαλήμ. Έκθεση για την Κοινοτοπία του Κακού" που πρωτοδημοσιεύθηκε ως σειρά άρθρων στο περιοδικό New Yorker και "Οι Απαρχές του Ολοκληρωτισμού", παραμένουν συναρπαστικά. Η ταινία της Margarethe von Trotta όμως, δεν ενδιαφέρεται τόσο πολύ για τις πολιτικές θεωρίες της Arendt, προτιμώντας να τη βλέπει ως την ενσάρκωση της δύναμης και της σοφίας της Εβραϊκής επιζήσασας. Είναι ίσως ένας πιο ασφαλής τρόπος για να αντιμετωπίσουμε την κληρονομιά της Arendt. Ωστόσο, η ταινία παραμένει πιστή στο πεισματάρικο όραμα της Arendt, καθώς απεικονίζει τις εσωτερικές, προσωπικές της συγκρούσεις με μια λεπτή πινελιά [πηγή: www.rogerebert.com].

TRIVIA ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΑΙΝΙΑ

• Η χρήση πραγματικού υλικού αρχείου. Αντί να προσλάβει ηθοποιό για να υποδυθεί τον Adolf Eichmann στα φλας-μπακ ή στη δίκη, η σκηνοθέτις επέλεξε να χρησιμοποιήσει αυθεντικό ασπρόμαυρο υλικό από τη δίκη του 1961 στην Ιερουσαλήμ. Αυτό έγινε για να τονιστεί η έννοια της «κοινοτοπίας του κακού», με την έννοια ότι ο Eichmann δεν ήταν ένα κινηματογραφικό «τέρας», αλλά ένας τρομακτικά συνηθισμένος γραφειοκράτης.
• Η Barbara Sukowa και η προετοιμασία της. Η πρωταγωνίστρια Barbara Sukowa, αν και δεν έμοιαζε φυσιογνωμικά πολύ με την Arendt, μελέτησε εξαντλητικά τη φωνή και τις κινήσεις της. Έμαθε να καπνίζει με τον συγκεκριμένο τρόπο της Arendt (η οποία ήταν μανιώδης καπνίστρια) και εμβάθυνε στα φιλοσοφικά κείμενα, παραδεχόμενη ότι αρχικά δυσκολεύτηκε πολύ να κατανοήσει πλήρως τις έννοιες της Arendt.
• Η «Γερμανική Σχολή». Η ταινία αποτελεί την όγδοη συνεργασία μεταξύ της σκηνοθέτιδος Margarethe von Trotta και της ηθοποιού Barbara Sukowa. Οι δυο τους θεωρούνται εμβληματικές μορφές του Νέου Γερμανικού Κινηματογράφου, έχοντας συνεργαστεί και σε άλλες βιογραφίες σπουδαίων γυναικών, όπως η Rosa Luxemburg.
• Η γλώσσα ως εργαλείο. Η ταινία είναι πολύγλωσση (Γερμανικά, Αγγλικά, Εβραϊκά). Η επιλογή της Arendt να μιλάει γερμανικά με τους φίλους της και τον σύζυγό της στη Νέα Υόρκη, ενώ γράφει και διδάσκει στα αγγλικά, αντικατοπτρίζει τη διπλή της ταυτότητα ως εξόριστης διανοούμενης.
• Η υποδοχή της έννοιας «Η Κοινοτοπία του Κακού». Η ταινία αποδίδει με μεγάλη ακρίβεια την τεράστια εχθρότητα που αντιμετώπισε η Arendt μετά τη δημοσίευση των άρθρων της στο The New Yorker. Πολλοί φίλοι της την απαρνήθηκαν, θεωρώντας ότι «δικαιολογούσε» τον Eichmann ή ότι κατηγορούσε τα Εβραϊκά Συμβούλια, κάτι που η ίδια αρνήθηκε, υποστηρίζοντας ότι η σκέψη και η κρίση είναι ηθικά καθήκοντα.
• Ο μονόλογος της Arendt. Η σκηνή του τελικού λόγου της Arendt στο πανεπιστήμιο (διάρκειας περίπου 8 λεπτών) θεωρείται μία από τις πιο δυνατές στιγμές του σύγχρονου βιογραφικού κινηματογράφου, καθώς συμπυκνώνει δύσκολες φιλοσοφικές έννοιες σε έναν κατανοητό και συγκινητικό μονόλογο.

ΒΡΑΒΕΙΑ-ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ

Η ταινία απέσπασε 6 βραβεία και 18 υποψηφιότητες σε διάφορα φεστιβάλ κινηματογράφου.