Η ταινία «Ο Κόκκινος Δάσκαλος» (2024), σε σκηνοθεσία του Στέλιου Χαραλαμπόπουλου, αποτελεί ένα καθηλωτικό δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ που ανασύρει από τη λήθη μια από τις πιο τραγικές και σύνθετες μορφές της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας, αυτή του Νίκου Πλουμπίδη. Ο τίτλος της ταινίας παραπέμπει στην αρχική ιδιότητα του ήρωα ως εκπαιδευτικού, αλλά και στην ιδεολογική του ταυτότητα ως ηγετικού στελέχους του κομμουνιστικού κινήματος. Το έργο επικεντρώνεται στην περίοδο της δράσης του στην παρανομία κατά τη μετεμφυλιακή Ελλάδα, τη σύλληψή του και την τελική του εκτέλεση το 1954, αναδεικνύοντας το ηθικό ανάστημα ενός ανθρώπου που πλήρωσε το υψηλότερο τίμημα για τα πιστεύω του.
Η αφήγηση δεν περιορίζεται μόνο στην πολιτική δράση του Πλουμπίδη, αλλά εμβαθύνει στην οδυνηρή πολιτική και προσωπική του μοναξιά. Η ταινία φωτίζει την ιστορική ειρωνεία και το δράμα ενός αγωνιστή που, ενώ βρισκόταν αντιμέτωπος με το απόσπασμα από το επίσημο κράτος, δέχτηκε ταυτόχρονα το σκληρό πλήγμα της αποκήρυξης από το ίδιο του το κόμμα. Η κατηγορία του «χαφιέ» και του «πράκτορα» που του αποδόθηκε από την ηγεσία του ΚΚΕ εκείνης της εποχής, προσδίδει στην ιστορία του μια διάσταση αρχαίας τραγωδίας, όπου ο ήρωας παραμένει πιστός στις αξίες του ακόμα και όταν το ίδιο το σύστημα που υπηρετεί τον προδίδει.
Ο σκηνοθέτης υφαίνει την ιστορία χρησιμοποιώντας έναν συνδυασμό από σπάνιο αρχειακό υλικό, μαρτυρίες και δραματοποιημένες αναπαραστάσεις. Η χρήση επιστολών και κειμένων του ίδιου του Πλουμπίδη δίνει τη δυνατότητα στον θεατή να εισχωρήσει στον εσωτερικό κόσμο του πρωταγωνιστή, κατανοώντας το κλίμα του Ψυχρού Πολέμου και τις ασφυκτικές πιέσεις της εποχής. Το αποτέλεσμα είναι ένα συγκινητικό πορτρέτο που λειτουργεί ως φόρος τιμής στην ακεραιότητα του ατόμου απέναντι στους μηχανισμούς της εξουσίας, προσφέροντας ταυτόχρονα μια ψύχραιμη ματιά στα σκοτεινά σημεία της ελληνικής πολιτικής ιστορίας.
