Φράουλα και Σοκολάτα

Η προβολή της ταινίας θα γίνει με υπότιτλους στα ελληνικά.

Κατά τη διάρκεια της προβολής θα υπάρχει κουτί οικονομικής ενίσχυσης για τη στήριξη του κουβανικού λαού.

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ - ΧΟΡΗΓΙΑ

Η προβολή πραγματοποιείται σε συνεργασία της Κινηματογραφικής Λέσχης Ρεθύμνου με την εταιρεία διανομής ταινιών New Star, στο πλαίσιο των δράσεων «Η Κούβα δεν είναι μόνη», με σκοπό την εκδήλωση αλληλεγγύης και την υποστήριξη του δοκιμαζόμενου λαού της Κούβας. 

ΣΧΟΛΙΑ - ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Η ταινία Φράουλα και Σοκολάτα είναι μια από τις σημαντικότερες κουβανικές ταινίες της δεκαετίας του 1990. Με χιούμορ, τρυφερότητα και πολιτική τόλμη, πραγματεύεται την ομοφοβία, τη λογοκρισία και την καταπίεση της διαφορετικότητας στην κουβανική κοινωνία. Συνδυάζει πολιτική σάτιρα, χιούμορ, ερωτισμό και συγκίνηση, χωρίς να μετατρέπεται σε ένα απλό διδακτικό κήρυγμα. Η μεγαλύτερη δύναμή της βρίσκεται στην ιδέα ότι η ελευθερία ξεκινά όταν παύουμε να αντιμετωπίζουμε τους ανθρώπους ως εκπροσώπους μιας κατηγορίας και αρχίζουμε να τους βλέπουμε ως ξεχωριστές προσωπικότητες.

Θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα έργα του κουβανικού κινηματογράφου, επειδή αμφισβητεί την ιδέα ότι ένας άνθρωπος πρέπει να συμμορφώνεται ιδεολογικά, κοινωνικά και προσωπικά για να θεωρείται αποδεκτό μέλος της κοινωνίας. 

Η ταινία κυκλοφόρησε το 1993, όταν η δημόσια συζήτηση για την ομοφυλοφιλία στην Κούβα παρέμενε ιδιαίτερα δύσκολη. Στα πρώτα χρόνια μετά την επανάσταση, ομοφυλόφιλοι είχαν υποστεί διακρίσεις και διώξεις, ενώ ορισμένοι είχαν σταλεί στις διαβόητες Μονάδες Στρατιωτικής Βοήθειας στην Παραγωγή (UMAP).

Ο γνωστός Αμερικανός κριτικός Roger Ebert έγραψε ότι η ταινία δεν αφορά τόσο τη σωματική αποπλάνηση όσο τη γοητεία που ασκεί ένας διαφορετικός τρόπος σκέψης. Για τον Ebert, η πολιτική διάσταση της ιστορίας είναι αδιάσπαστη από τη σεξουαλικότητα, καθώς η ίδια η ύπαρξη του Ντιέγκο αμφισβητεί την εξουσία που θέλει να καθορίζει πώς πρέπει να ζουν οι άνθρωποι.

Αυτή είναι ίσως η πιο εύστοχη ερμηνεία της ταινίας: ο Ντιέγκο δεν αλλάζει τον Νταβίντ με επιχειρήματα ή πολιτικά συνθήματα. Τον αλλάζει επειδή τον φέρνει αντιμέτωπο με την πραγματικότητα ενός ανθρώπου που δεν χωρά στις προκατασκευασμένες αντιλήψεις του. Η σχέση των δύο ανδρών είναι το κέντρο της ταινίας. Αρχίζει με καχυποψία, περιέργεια και μια προσπάθεια χειραγώγησης, αλλά σταδιακά εξελίσσεται σε αληθινή φιλία. Ο Νταβίντ πρέπει να αποφασίσει αν θα παραμείνει πιστός στις εντολές και στις ιδεολογικές του βεβαιότητες ή αν θα υπερασπιστεί τον άνθρωπο που έχει γνωρίσει. Η προσωπική του μεταμόρφωση είναι μικρή σε σχέση με την εξουσία του κράτους, αλλά αποτελεί μια ουσιαστική ηθική πράξη.

TRIVIA ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΑΙΝΙΑ

• Ο τίτλος έχει πολιτικό και συμβολικό νόημα. Η «φράουλα» και η «σοκολάτα» αντιπροσωπεύουν δύο διαφορετικές γεύσεις, δύο διαφορετικές ταυτότητες και, συμβολικά, δύο διαφορετικούς τρόπους ζωής. Η αντίθεση παραπέμπει στην ένταση ανάμεσα στην ομοιομορφία που απαιτεί η ιδεολογία και στην πολυμορφία της ανθρώπινης εμπειρίας.
• Η σκηνοθεσία μοιράστηκε ανάμεσα σε δύο δημιουργούς. Ο Tomás Gutiérrez Alea ήταν ήδη ένας από τους σημαντικότερους δημιουργούς του κουβανικού κινηματογράφου, γνωστός για την κοινωνική και πολιτική σάτιρα. Καθώς αντιμετώπιζε προβλήματα υγείας, συνεργάστηκε στενά με τον Juan Carlos Tabío, ο οποίος συνέβαλε καθοριστικά στην ολοκλήρωση της ταινίας.
• Βασίστηκε σε ένα λογοτεχνικό έργο που προκάλεσε συζητήσεις. Η ταινία βασίζεται στο διήγημα El lobo, el bosque y el hombre nuevo («Ο λύκος, το δάσος και ο νέος άνθρωπος»), του Κουβανού συγγραφέα Senel Paz το οποίο είχε κερδίσει το Διεθνές Βραβείο Διηγήματος Juan Rulfo το 1990. Ο ίδιος έγραψε και το σενάριο της ταινίας, μεταφέροντας στη μεγάλη οθόνη την ιστορία της απρόσμενης φιλίας ανάμεσα στον Νταβίντ και τον Ντιέγκο. Ωστόσο, για την ταινία αυτή, αξιοποίησε επίσης στοιχεία από άλλα δικά του έργα: η Νάνσι προέρχεται από προηγούμενο σενάριό του, το Adorables mentiras, ενώ στοιχεία για άλλους χαρακτήρες αντλήθηκαν από διαφορετικό διήγημά του.
• Το παγωτατζίδικο Coppelia είναι πραγματικό και εμβληματικό σημείο της Αβάνας. Η συνάντηση των δύο πρωταγωνιστών γίνεται στο Coppelia, ένα από τα πιο γνωστά παγωτατζίδικα της Αβάνας. Δεν είναι απλώς ένα τυχαίο σκηνικό: αποτελεί κοινωνικό σημείο συνάντησης και χαρακτηριστικό κομμάτι της καθημερινής ζωής της πόλης. Η επιλογή του ενισχύει τον συμβολισμό του τίτλου και της συνύπαρξης διαφορετικών ανθρώπων.
• Διεθνής αναγνώριση. Η ταινία απέσπασε το Μεγάλο Βραβείο Coral στο 15ο Φεστιβάλ Νέου Λατινοαμερικανικού Κινηματογράφου στην Αβάνα, το 1993, μαζί με άλλες σημαντικές διακρίσεις. Το 1995, η ταινία έγινε η πρώτη κουβανική παραγωγή που απέσπασε υποψηφιότητα για Όσκαρ Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας. Δεν κέρδισε το βραβείο, αλλά άνοιξε τον δρόμο για τη διεθνή αναγνώριση του κουβανικού κινηματογράφου. Επιπλέον, κέρδισε δύο σημαντικά βραβεία στο Φεστιβάλ του Βερολίνου. Το 1994 απέσπασε τόσο την Αργυρή Άρκτο - Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής όσο και το Teddy Award, το σημαντικό βραβείο του Berlinale για ταινίες με LGBTQ+ θεματολογία. Έτσι αναγνωρίστηκε ταυτόχρονα για την κινηματογραφική της αξία και για τη σημασία της στην εκπροσώπηση της LGBTQ+ κοινότητας. Τριάντα χρόνια μετά την κυκλοφορία της, το El País εξακολουθεί να την αντιμετωπίζει ως ορόσημο του κουβανικού πολιτισμού και ως έργο που συνέβαλε στην αλλαγή της δημόσιας συζήτησης γύρω από τη διαφορετικότητα.
• Η ταινία ήταν συμπαραγωγή τριών χωρών. Παρότι συνδέεται άμεσα με την κουβανική κοινωνία, η παραγωγή της περιλάμβανε την Κούβα, το Μεξικό και την Ισπανία. Η διεθνής συνεργασία βοήθησε την ταινία να αποκτήσει ευρύτερη διανομή και να φτάσει σε κοινό πέρα από τη Λατινική Αμερική.
• Η Φράουλα και Σοκολάτα δεν ήταν η πρώτη κουβανική ταινία που ασχολήθηκε με την ομοφυλοφιλία. Η σημασία της ήταν ότι έφερε το ζήτημα στο κέντρο μιας μεγάλης κινηματογραφικής παραγωγής, με χιούμορ, σύνθετους χαρακτήρες και χωρίς να περιορίζει τον Ντιέγκο στην ιδιότητά του ως ομοφυλόφιλου.

ΒΡΑΒΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ

Η ταινία απέσπασε 25 βραβεία και συγκέντρωσε 2 υποψηφιότητες σε διάφορα φεστιβάλ κινηματογράφου ανά τον κόσμο. Επιπλέον, ήταν υποψήφια για το Όσκαρ Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας στην 67η διοργάνωση των βραβείων, το 1995.