The Auschwitz Report

Η προβολή της ταινίας θα γίνει με υπότιτλους στα ελληνικά.

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ - ΧΟΡΗΓΙΑ

Η ταινία προβάλλεται σε συνεργασία της Κινηματογραφικής Λέσχης Ρεθύμνου με την Πρεσβεία της Σλοβακίας στην Αθήνα.

Ευχαριστούμε ιδιαιτέρως την κα Lucie Kuligová από το Czech Culture in Greece (Tσεχικός Πολιτισμός στην Ελλάδα) που μεσολάβησε για τη συνεργασία αυτή και φρόντισε για τον υποτιτλισμό της ταινίας.

ΣΧΟΛΙΑ - ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Η ταινία The Auschwitz Report (πρωτότυπος τίτλος: Správa), σε σκηνοθεσία του Peter Bebjak, είναι ένα συγκλονιστικό ιστορικό δράμα που φέρνει στο προσκήνιο μια από τις πιο κρίσιμες, αλλά λιγότερο προβεβλημένες στιγμές της αντίστασης κατά τη διάρκεια του Ολοκαυτώματος. Πρόκειται για σλοβακική παραγωγή, η οποία αποτέλεσε και την επίσημη πρόταση της χώρας για το Όσκαρ Διεθνούς Ταινίας το 2021.

Η ταινία βασίζεται στην αληθινή ιστορία δύο Σλοβάκων Εβραίων, του Rudolf Vrba και του Alfréd Wetzler. Τον Απρίλιο του 1944, οι δύο άνδρες κατάφεραν να αποδράσουν από το Άουσβιτς-Μπίρκεναου με σκοπό να μεταφέρουν στον έξω κόσμο μια λεπτομερή αναφορά για τη γενοκτονία που συντελούνταν εκεί. Το έγγραφο που συνέταξαν (γνωστό ως The Auschwitz Protocol) θεωρείται η πρώτη λεπτομερής μαρτυρία που έφτασε στους Συμμάχους, περιγράφοντας τη γεωγραφία του στρατοπέδου και τη χρήση των θαλάμων αερίων.

Σε αντίθεση με άλλες ταινίες του είδους, ο Peter Bebjak επιλέγει μια ωμή, σχεδόν κλειστοφοβική σκηνοθεσία. Η κάμερα εστιάζει συχνά στα πρόσωπα και στην αγωνία της αναμονής. Το πρώτο μέρος της ταινίας, που αφορά την απόκρυψη των πρωταγωνιστών μέσα στο στρατόπεδο ενώ οι ναζί τους αναζητούν, είναι ένας «εφιάλτης» υπομονής που μεταδίδει στον θεατή την αίσθηση του απόλυτου κινδύνου.

Το πιο ενδιαφέρον σημείο της ταινίας δεν είναι μόνο η απόδραση, αλλά η δυσπιστία που αντιμετωπίζουν οι ήρωες όταν τελικά συναντούν εκπροσώπους του Ερυθρού Σταυρού και των Συμμάχων. Η ταινία θέτει το οδυνηρό ερώτημα: Τι συμβαίνει όταν η αλήθεια είναι τόσο φρικτή που ο κόσμος αρνείται να την πιστέψει;

Η ταινία αποφεύγει τον μελοδραματισμό του Χόλυγουντ. Παραμένει πιστή στα ιστορικά γεγονότα και αναδεικνύει τον ηρωισμό ως μια πράξη απόλυτης απόγνωσης και καθήκοντος. Ορισμένοι κριτικοί θεώρησαν ότι η μετάβαση από την ένταση του στρατοπέδου στις γραφειοκρατικές συζητήσεις του φινάλε ρίχνει κάπως τον ρυθμό, αν και αυτό εξυπηρετεί το ιστορικό μήνυμα της ταινίας.

Είναι μια ταινία-ντοκουμέντο που τιμά τη μνήμη εκείνων που ρίσκαραν τα πάντα όχι μόνο για να σωθούν, αλλά για να σταματήσουν τη μηχανή του θανάτου. Αν κάποιος ενδιαφέρεται για την ιστορία του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, η ταινία αυτή προσφέρει μια οπτική που συχνά παραλείπεται από τα μεγάλα κινηματογραφικά blockbusters.

TRIVIA ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΑΙΝΙΑ

• Η υπόθεση στηρίζεται στο αληθινό συμβάν Vrba–Wetzler Report, ένα από τα πιο λεπτομερή πρώιμα έγγραφα σκιαγράφησης του Ολοκαυτώματος και των θαλάμων αερίων. Η δημοσιοποίηση της αναφοράς συνέβαλε στη διεθνή πίεση που οδήγησε τον Ούγγρο αντιβασιλέα Miklós Horthy να αναστείλει τις απελάσεις Εβραίων από την Ουγγαρία το 1944.
• Οι δύο πρωταγωνιστές Noel Czuczor και Peter Ondrejička, πέρασαν περίοδο «σωματικής αποδυνάμωσης» και αυστηρής δίαιτας για να αποδώσουν ρεαλιστικά την καχεξία των κρατουμένων, την εξάντληση και τις συνθήκες του στρατοπέδου. Ο ηθοποιός Noel Czuczor έχασε περίπου 18 κιλά για τον ρόλο του στην ταινία.
• Ο John Hannah, εμφανίζεται μεν με προεξάρχουσα αναγνώριση (έχει παίξει σε διεθνείς ταινίες), αλλά φαίνεται μόνο στα τελευταία 20 λεπτά της ταινίας.
• Η τελευταία σκηνή/close-up, όπου οι δύο ήρωες περιγράφουν όσα είδαν σε έναν υπάλληλο του Ερυθρού Σταυρού, διαρκεί περίπου 13 λεπτά πριν πέσουν οι τίτλοι τέλους της ταινίας.
• Το σενάριο βασίζεται κυρίως στο βιβλίο του Rudolf Vrba, “I Escaped from Auschwitz” (1963).
• Η πραγματική αναφορά Vrba–Wetzler περιλάμβανε λεπτομερή σχέδια των κρεματορίων και εκτιμήσεις για τους αριθμούς των θυμάτων - από τα πρώτα τόσο αναλυτικά έγγραφα που έφτασαν στη Δύση.
• Η παραγωγή συνεργάστηκε με ιστορικούς συμβούλους για την ακριβή αναπαράσταση της δομής του Άουσβιτς ΙΙ–Μπίρκεναου, συμπεριλαμβανομένων των ραμπών και των θαλάμων αερίων.
• Το σχέδιο απόδρασης που δείχνει η ταινία (κρυψώνα σε σωρό ξυλείας με καπνό καπνού και βενζίνης για να μπερδευτούν τα σκυλιά) είναι ιστορικά τεκμηριωμένο.
• Πολλοί από τους κομπάρσους στις σκηνές στρατοπέδου ήταν Σλοβάκοι ηθοποιοί θεάτρου που συμμετείχαν αφιλοκερδώς σε ορισμένες ημέρες γυρισμάτων λόγω του ιστορικού βάρους της υπόθεσης της ταινίας.
• Παρότι η ιστορία διαδραματίζεται στο Άουσβιτς (Πολωνία), μεγάλο μέρος των γυρισμάτων έγινε στη Σλοβακία, σε ειδικά κατασκευασμένα σκηνικά.
• Ορισμένες εξωτερικές σκηνές γυρίστηκαν κοντά στα σύνορα Σλοβακίας–Πολωνίας για να αποδοθεί αυθεντικά το τοπίο της απόδρασης.
• Η ταινία αποφεύγει να δείξει ωμά πολλές σκηνές βίας· επιλέγει μια πιο «παρατηρητική» ματιά μέσω της κάμερας, ώστε ο θεατής να βιώνει τα γεγονότα μέσα από τη μαρτυρία.
• Το μεγάλο μονοπλάνο προς το τέλος (καθώς οι επιζώντες καταγράφουν την αναφορά) λειτουργεί σχεδόν σαν θεατρική σκηνή, δίνοντας έμφαση στη δύναμη της μαρτυρίας αντί της δράσης.
• Ο σκηνοθέτης Peter Bebjak δήλωσε ότι ήθελε η ταινία να είναι «θρίλερ επιβίωσης» αλλά χωρίς να χάνει την ιστορική σοβαρότητα.
• Η ταινία περιέχει διάφορες γλώσσες (Σλοβακικά, Τσέχικα, Πολωνικά, Γερμανικά και Αγγλικά), αντικατοπτρίζοντας το πολυεθνικό περιβάλλον των χαρακτήρων και του πολέμου.
• Είναι από τις λίγες σλοβακικές ταινίες που απέκτησαν τόσο μεγάλη διεθνή διανομή.
• Συχνά η ταινία συγκρίνεται με το Son of Saul (2015), αλλά διαφέρει στο ότι επικεντρώνεται στην απόδραση και στη διάδοση της πληροφορίας, όχι στην καθημερινότητα μέσα στο στρατόπεδο.

ΒΡΑΒΕΙΑ-ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ

Η ταινία απέσπασε 2 βραβεία και 7 υποψηφιότητες σε διάφορα φεστιβάλ κινηματογράφου. Ήταν η επίσημη υποβολή της Σλοβακίας για το Βραβείο Καλύτερης Διεθνούς Ταινίας στα Όσκαρ (93rd Academy Awards), αλλά δεν έφτασε στη λίστα των τελικών υποψηφίων.