Νυχτερινός Γιατρός

Η προβολή της ταινίας θα γίνει με υπότιτλους στα ελληνικά.

ΣΧΟΛΙΑ - ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Το «Νυχτερινός Γιατρός» (Médecin de nuit / The Night Doctor, 2020) του Ελί Γουαζμάν είναι ένα σύντομο, πυκνό γαλλικό υβρίδιο κοινωνικού δράματος και film noir, με πρωταγωνιστή τον Βενσάν Μακαίν ως Μικαέλ, έναν γιατρό που δουλεύει νύχτες σε δύσκολες γειτονιές του Παρισιού. Η ιστορία εκτυλίσσεται ουσιαστικά μέσα σε μία μόνο νύχτα, κατά την οποία η επαγγελματική, οικογενειακή και παράνομη ζωή του ήρωα αρχίζουν να συγκρούονται. 

Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι ο Μικαέλ δεν είναι ούτε «καλός γιατρός» ούτε «διεφθαρμένος εγκληματίας» με την απλή έννοια. Βρίσκεται διαρκώς σε μια ηθική γκρίζα ζώνη. Φροντίζει ανθρώπους που συχνά έχουν εγκαταλειφθεί από το σύστημα, ιδιαίτερα εξαρτημένους από ουσίες, αλλά ταυτόχρονα συμμετέχει σε παράνομη διακίνηση συνταγών για Subutex. Ο σκηνοθέτης είχε μάλιστα παρακολουθήσει δύο πραγματικές δίκες γιατρών που κατηγορούνταν για συνεργασία σε τέτοια κυκλώματα.

Και εδώ ίσως βρίσκεται η ουσία της ταινίας: δεν ενδιαφέρεται τόσο να σου πει αν ο Μικαέλ είναι καλός ή κακός, όσο να σε κρατήσει μαζί του μέσα στη νύχτα. Η κάμερα τον ακολουθεί από διαμέρισμα σε διαμέρισμα, από δρόμο σε δρόμο, και σταδιακά δημιουργείται η αίσθηση ότι όλη η πόλη βρίσκεται σε μια κατάσταση αϋπνίας, εξάρτησης και απελπισίας.

Ο πρωταγωνιστής είναι εξαιρετικός ακριβώς επειδή δεν παίζει τον ήρωα ως «σκληρό τύπο». Ο Μικαέλ μοιάζει κουρασμένος, νευρικός, ευάλωτος και συχνά απελπισμένος. Μπορεί μέσα σε λίγα λεπτά να περάσει από την τρυφερότητα στη βία. Αρκετές κριτικές τον έχουν θεωρήσει το μεγάλο ατού της ταινίας. 

Η μεγάλη δύναμη της ταινίας είναι η νυχτερινή ατμόσφαιρα. Το Παρίσι εδώ δεν είναι η πόλη των καρτ-ποστάλ. Είναι πολυκατοικίες, φώτα από αυτοκίνητα, φαρμακεία, διάδρομοι, ασανσέρ, άδειοι δρόμοι και διαμερίσματα ανθρώπων που ζουν σε συνθήκες απομόνωσης. Ο ίδιος ο σκηνοθέτης ήθελε να χρησιμοποιήσει τον νυχτερινό γιατρό σαν έναν παρατηρητή που μπορεί να αποκαλύψει μια κρυφή πλευρά της πόλης. 

TRIVIA ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΑΙΝΙΑ

• Η ταινία ξεκίνησε από πραγματική έρευνα. Ο σκηνοθέτης παρακολούθησε για πολλές νύχτες έναν γιατρό που γνώριζε προσωπικά, σε περιοχές όπως το 19ο, 20ό και 13ο διαμέρισμα του Παρισιού. 
• Το αρχικό σενάριο δεν εκτυλισσόταν σε μία νύχτα. Ο σκηνοθέτης είχε αρχικά σχεδιάσει η ιστορία να διαρκεί αρκετές ημέρες. Κατά τη διάρκεια της συγγραφής κατέληξε ότι ολόκληρη η ιστορία έπρεπε να συμπυκνωθεί σε μία νύχτα. 
• Οι πραγματικές δίκες ήταν η αφετηρία για το φάρμακο Subutex. Ο σκηνοθέτης παρακολούθησε δύο δίκες γιατρών που κατηγορούνταν ότι συνεργάζονταν με κυκλώματα παράνομης διακίνησης Subutex. 
• Ο σκηνοθέτης ήθελε να κάνει ουσιαστικά ένα film noir. Ανέφερε ως επιρροές το Mean Streets, τον Flambeur (The Gambler), τον Νονό, το Les Forbans de la nuit (Night and the City), το Bad Lieutenant και το Scarface. 
• Η ταινία γυρίστηκε πολύ γρήγορα: περίπου σε πέντε εβδομάδες. Ο σκηνοθέτης συνέδεσε αυτή την ταχύτητα με την αδρεναλίνη και τον ρυθμό που ήθελε για το film noir. 
• Ο πρωταγωνιστής έκανε προετοιμασία μέσα στον πραγματικό κόσμο των νυχτερινών γιατρών. Ο σκηνοθέτης τον έφερε σε επαφή με τη δουλειά ενός πραγματικού γιατρού ώστε να μάθει τη γλώσσα, τις κινήσεις και τη συμπεριφορά που απαιτεί η συγκεκριμένη εργασία.
• Μια ενδιαφέρουσα παρατήρηση του σκηνοθέτη είναι ότι, παρακολουθώντας τον φίλο του γιατρό, διαπίστωσε πόσο συχνά οι νυχτερινές κλήσεις αφορούσαν 'κρίσεις πανικού και άγχος'. Έτσι η ταινία δεν αντιμετωπίζει τον γιατρό απλώς ως κάποιον που θεραπεύει σωματικές ασθένειες αλλά ως άνθρωπο που καλείται να διαχειριστεί και τη μοναξιά των ασθενών.
• Η πραγματική έρευνα δεν περιορίστηκε στους γιατρούς. Ο σκηνοθέτης έκανε έρευνα και γύρω από φαρμακοποιούς και το παράνομο εμπόριο Subutex, ώστε το συγκεκριμένο κομμάτι της ιστορίας να έχει ρεαλιστική βάση.
• Η ταινία ήταν επιλογή του Φεστιβάλ Καννών του 2020, όμως εκείνη η διοργάνωση ακυρώθηκε λόγω της πανδημίας. Αργότερα το φιλμ παρουσιάστηκε στο πλαίσιο της επιλογής Cannes 2020. 
• Ο πρωταγωνιστής έλαβε υποψηφιότητα για César Α΄ Ανδρικού Ρόλου το 2022 για την ερμηνεία του Μικαέλ. 
• Η ταινία κέρδισε επίσης το Prix Jacques-Deray 2022, βραβείο που αφορά γαλλικές ταινίες αστυνομικού/film noir χαρακτήρα. 
• Ο σκηνοθέτης παρομοίασε τον νυχτερινό γιατρό με έναν ντετέκτιβ τύπου Philip Marlowe: όπως ο Marlowe χρησιμοποιείται από τον Raymond Chandler για να περιπλανηθεί στα σκοτεινά σημεία του Λος Άντζελες, έτσι ο γιατρός επιτρέπει στον σκηνοθέτη να περιπλανηθεί στο «κρυφό» Παρίσι.
• Το ενδιαφέρον είναι ότι ο τίτλος «Médecin de nuit» μοιάζει αρχικά να προϊδεάζει για μια ταινία σχετικά με το επάγγελμα του γιατρού. Στην πραγματικότητα, το επάγγελμα είναι το όχημα για να μιλήσει η ταινία για κάτι πολύ ευρύτερο: ανθρώπους που ζουν τη νύχτα επειδή η κανονική ζωή της ημέρας δεν τους χωράει· τους εξαρτημένους, τους μοναχικούς ασθενείς, αλλά τελικά και τον ίδιο τον Μικαέλ. Αυτό εξηγεί και γιατί η ταινία θυμίζει περισσότερο νυχτερινό αστυνομικό θρίλερ παρά κλασικό ιατρικό δράμα. 

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ - ΧΟΡΗΓΙΑ

Η ταινία προβάλλεται σε συνεργασία της Κινηματογραφικής Λέσχης Ρεθύμνου με το Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδας.