Transit

Η προβολή της ταινίας θα γίνει με υπότιτλους στα ελληνικά σε αίθουσα της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Ρεθύμνης (στην οδό Σταυριανού Μπίρη 6) και θα έχει ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΕΙΣΟΔΟ για όλους.

Μετά το τέλος της ταινίας θα ακολουθήσει συζήτηση με το κοινό, την οποία θα συντονίσει ο Καθηγητής του Τμήματος Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, Νίκος Σερντεδάκις.

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ - ΧΟΡΗΓΙΑ

Η ταινία αυτή προβάλλεται στο πλαίσιο συνεργασίας της Κινηματογραφικής Λέσχης Ρεθύμνου με τη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Ρεθύμνης και το Ινστιτούτο Γκαίτε Αθηνών.

ΣΧΟΛΙΑ - ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Το σενάριο της ταινίας βασίζεται στο ομώνυμο μυθιστόρημα της Γερμανίδας συγγραφέως Anna Seghers που γράφτηκε το 1942 κατά την αυτοεξορία της στο Μεξικό και δημοσιεύτηκε το 1944. Βασίζεται σε δικά της βιώματά και αφορά τους πρόσφυγες του Β' Παγκοσμίου Πολέμου που συνωστίζονται στη Μασσαλία, περιμένοντας τα χαρτιά τους για να εγκαταλείψουν τη χώρα.

Η ταινία Transit του Christian Petzold αποτελεί ένα ιδιαίτερο και στοχαστικό φιλμ που κινείται ανάμεσα στο ιστορικό δράμα και την υπαρξιακή αλληγορία. Βασισμένη στο μυθιστόρημα της Anna Seghers, η ταινία αφηγείται την ιστορία ενός άνδρα που, μέσα στο χάος της προσφυγιάς κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, υιοθετεί την ταυτότητα ενός νεκρού συγγραφέα και περιπλανιέται στη Μασσαλία αναζητώντας διέξοδο. Το πιο εντυπωσιακό σκηνοθετικό εύρημα είναι η μεταφορά της ιστορίας σε ένα σύγχρονο περιβάλλον: παρότι τα γεγονότα παραπέμπουν στη δεκαετία του 1940, ο κόσμος της ταινίας είναι σημερινός, δημιουργώντας μια έντονη αίσθηση χρονικής αποσταθεροποίησης και υπογραμμίζοντας ότι η εμπειρία της προσφυγιάς και της αναμονής παραμένει διαχρονική.

Η ταινία εστιάζει βαθιά στο ζήτημα της ταυτότητας και της υπαρξιακής αβεβαιότητας, με τον πρωταγωνιστή, που ενσαρκώνει ο Franz Rogowski, να κινείται σε μια γκρίζα ζώνη ανάμεσα στο ποιος είναι και ποιος προσποιείται ότι είναι. Ο Petzold υιοθετεί έναν λιτό και αργό ρυθμό, αποφεύγοντας τις δραματικές κορυφώσεις και προτιμώντας μια αποστασιοποιημένη αφήγηση που απαιτεί ενεργή συμμετοχή από τον θεατή. Αυτό το ύφος, σε συνδυασμό με την υποβλητική χρήση του χώρου (λιμάνια, καφέ και αίθουσες αναμονής γεμάτες ανθρώπους που περιμένουν χαρτιά και άδειες) δημιουργεί μια αίσθηση διαρκούς εκκρεμότητας, όπου κανείς δεν ανήκει πραγματικά πουθενά.

Ως πολιτικό σχόλιο, το Transit λειτουργεί υπαινικτικά αλλά ουσιαστικά, συνδέοντας το παρελθόν με τη σύγχρονη ευρωπαϊκή πραγματικότητα και αναδεικνύοντας τη γραφειοκρατία και τον αποκλεισμό ως διαχρονικούς μηχανισμούς. Ωστόσο, η ίδια αυτή αφηγηματική επιλογή μπορεί να αποξενώσει μέρος του κοινού, καθώς η έλλειψη έντονης δράσης και η συναισθηματική απόσταση δυσκολεύουν την άμεση ταύτιση. Συνολικά, πρόκειται για μια απαιτητική αλλά βαθιά ουσιαστική ταινία, που δεν επιδιώκει εύκολες συγκινήσεις αλλά αφήνει τον θεατή με μια επίμονη αίσθηση ανησυχίας και στοχασμού.

TRIVIA ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΑΙΝΙΑ

• Ο "αχρονισμός" ως σκηνοθετική άποψη. Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της ταινίας είναι ότι, ενώ το σενάριο βασίζεται στο μυθιστόρημα της Anna Seghers (που γράφτηκε το 1942 και αφορά τους πρόσφυγες του Β' Παγκοσμίου Πολέμου), ο Petzold επέλεξε να γυρίσει την ταινία του στη σύγχρονη Μασσαλία. Έτσι, δεν υπάρχουν ιστορικά κοστούμια ή σκηνικά εποχής και οι χαρακτήρες μιλούν για τους Ναζί, αλλά γύρω τους βλέπουμε σύγχρονα αυτοκίνητα, κινητά τηλέφωνα και σύγχρονη αστυνομική καταστολή. Ο στόχος του σκηνοθέτη είναι να δείξει ότι η προσφυγιά και ο φόβος είναι καταστάσεις διαχρονικές και όχι απλά "ιστορικά γεγονότα".
• Η σύνδεση με το "Casablanca". Πολλοί κριτικοί αποκαλούν το Transit ως μια "μοντέρνα Casablanca". Και οι δύο ταινίες πραγματεύονται την αγωνία των ανθρώπων που περιμένουν μια βίζα σε μια πόλη-λιμάνι, εγκλωβισμένοι ανάμεσα στο παρελθόν που τους κυνηγά και ένα αβέβαιο μέλλον.
• Η σημασία του τίτλου. Η λέξη "Transit" δεν αναφέρεται μόνο στα έγγραφα μετακίνησης. Ο σκηνοθέτης Petzold ήθελε να εξερευνήσει την κατάσταση του "μεταίχμιου": οι χαρακτήρες δεν ανήκουν πουθενά, είναι σκιές που περιμένουν σε καφέ, ξενοδοχεία και προξενεία, ενώ ο πρωταγωνιστής "στοιχειώνεται" από το παρελθόν κάποιου άλλου, παίρνοντας κυριολεκτικά τη θέση του (και τα έγγραφά του).
• Η μούσα του Petzold. Αυτή ήταν η πρώτη ταινία του Petzold μετά από χρόνια που δεν πρωταγωνιστούσε η Nina Hoss (η μόνιμη συνεργάτιδά του σε ταινίες όπως το 'Barbara' και το 'Phoenix'). Αντ' αυτής, επέλεξε την Paula Beer, η οποία έκτοτε έγινε η νέα του καλλιτεχνική μούσα (πρωταγωνίστησε και στα επόμενα έργα του, 'Undine' και 'Afire').
• Το τραγούδι των τίτλων. Στο τέλος της ταινίας ακούγεται το τραγούδι 'Road to Nowhere' των Talking Heads. Η επιλογή δεν είναι τυχαία, καθώς συνοψίζει τέλεια την υπαρξιακή αναζήτηση των ηρώων που τρέχουν προς το πουθενά, εγκλωβισμένοι σε έναν ατέρμονο κύκλο αναμονής.
• Ο πρωταγωνιστής. Ο Franz Rogowski που έχει τον πρωταγωνιστικό ρόλο στην ταινία, συχνά συγκρίνεται με τον Joaquin Phoenix λόγω της έντονης φυσιογνωμίας του και του ιδιαίτερου τρόπου που κινείται στον χώρο, κάτι που ο Petzold εκμεταλλεύτηκε για να δώσει στον χαρακτήρα μια αίσθηση "φαντάσματος".

ΒΡΑΒΕΙΑ-ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ

Η ταινία απέσπασε 9 βραβεία και 26 υποψηφιότητες σε διάφορα φεστιβάλ κινηματογράφου.

ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΑΙΝΙΑ

• Κριτικές στο YouRate.gr