Ο γιος του γείτονά σου (πώς κατασκευάζεται ένας βασανιστής)
ΣΥΝΟΨΗ
'Ο γιος του γείτονά σου (πως κατασκευάζεται ένας βασανιστής)' είναι ο τίτλος του δραματοποιημένου ντοκιμαντέρ, που περιγράφει την εκπαίδευση των βασανιστών της ΕΑΤ-ΕΣΑ, την περίοδο 1967-1974. Είναι το αποτέλεσμα της έρευνας της καθηγήτριας Ψυχολογίας Μίκας Χαρίτου-Φατούρου, πάνω στο «φαινόμενο του σαδισμού». Για τους σκοπούς της έρευνας είχε παρακολουθήσει με ειδική άδεια την πρώτη δίκη των βασανιστών της χούντας, στην Αθήνα. Οι σκηνοθέτες είναι οι δανέζικης καταγωγής Jørgen Flindt Pedersen και Erik Stephensen.
Στο ντοκιμαντέρ εκτός από τους ηθοποιούς μιλάνε βασανιστές, αλλά και θύματα βασανιστηρίων. Μεταξύ αυτών εμφανίζεται ο Μιχάλης Πέτρου, γνωστός στρατονόμος βασανιστής, που στο δικαστήριο δήλωσε μετανοημένος και περιέγραψε με κάθε λεπτομέρεια τη διαδικασία των βασανιστηρίων και τις εντολές που έδινε και έπαιρνε.
Το αποτέλεσμα της έρευνας είναι ότι, πέρα από περιπτώσεις με σαδιστική προδιάθεση, «συνηθισμένοι» νέοι άνθρωποι μπορούν να μετατραπούν σε βασανιστές, μέσα από σκληραγώγηση, καψόνια και επιβολή αντιλήψεων που αποθεώνουν τη βία και την υποταγή στους ανωτέρους. Το προφίλ των βασανιστών ήταν νέοι, σωματικά υγιείς, ψηλοί για τα ελληνικά δεδομένα, με μέση φυσιολογική νοημοσύνη, που μετατράπηκαν σε τέρατα υπακούοντας στην «εξουσία της βίας». «Θα μπορούσε να είναι ο “γιος του γείτονά σου”», όπως έλεγε η ερευνήτρια.
- Πρωτότυπος τίτλοςDin nabos søn: fra rekrut til torturbøddel (Your neighbor's son: The making of a torturer)
- Έτος παραγωγής1981
- ΕίδοςΔραματοποιημένο ντοκιμαντέρ
- Χώρα παραγωγήςΔανία
- ΓλώσσαΕλληνικά
- Διάρκεια65′
- ΣκηνοθεσίαJørgen Flindt Pedersen, Erik Stephensen
- ΣενάριοJørgen Flindt Pedersen, Erik Stephensen
- ΗθοποιοίNicos Hitas, Nicos Dafnis, Uiannis Siopis, Bambis Sariyannidis
- ΦωτογραφίαAlexander Gruszynski
- ΜουσικήΑργύρης Κουνάδης
ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΕΙΣΟΔΟΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ
Η ταινία έχει διαλόγους/αφήγηση στην ελληνική και αγγλική γλώσσα αλλά περιλαμβάνει και υπότιτλους στα ελληνικά και αγγλικά.
Θα ακολουθήσει συζήτηση σχετικά με το θέμα της ταινίας.
ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ - ΧΟΡΗΓΙΑ
Η διοργάνωση της προβολής γίνεται σε συνεργασία της Κινηματογραφικής Λέσχης Ρεθύμνου με τον Γιάννη Μπλέτα και τον χώρο πολιτισμού 'Σημείο', ενώ η παραχώρηση της ταινίας έγινε από το CineDoc και την Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου.
ΣΧΟΛΙΑ - ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
Η ταινία «Ο γιος του γείτονά σου (πώς κατασκευάζεται ένας βασανιστής)» (διεθνής τίτλος: Your Neighbor's Son: The Making of a Torturer) είναι ένα συγκλονιστικό δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ δανέζικης παραγωγής, το οποίο εξετάζει τους μηχανισμούς ψυχολογικής και σωματικής βίας που επιστράτευσε η ελληνική στρατιωτική δικτατορία (1967-1974) για να μετατρέψει απλούς κληρωτούς στρατιώτες σε σκληρούς βασανιστές του ΕΑΤ-ΕΣΑ.
Η «βιομηχανία» των βασανιστών: Η ταινία αναλύει πώς απλά, καθημερινά παιδιά της διπλανής πόρτας («ο γιος του γείτονα») υπέστησαν συστηματική πλύση εγκεφάλου, σκληρή κακοποίηση και απομόνωση, με σκοπό να απανθρωποποιηθούν και να εκτελούν τυφλά διαταγές.
Μαρτυρίες σοκ: Στο ντοκιμαντέρ μιλούν τόσο τα θύματα της Χούντας όσο και οι ίδιοι οι βασανιστές. Μεταξύ αυτών εμφανίζεται ο διαβόητος βασανιστής Μιχάλης Πέτρου, ο οποίος περιγράφει με ανατριχιαστική λεπτομέρεια τις μεθόδους εκπαίδευσης και τις πράξεις του.
Η μέθοδος: Το καθεστώς επέλεγε κληρωτούς, τους υπέβαλλε σε δίμηνη βάναυση προετοιμασία και, μόλις κατάφερναν να «σπάσουν» το ηθικό ενός πολιτικού κρατουμένου, τους αντάμειβε με ειδικά προνόμια (όπως το χαρακτηριστικό μπλε καπέλο της Στρατιωτικής Αστυνομίας).
Ιστορική και κοινωνική αξία: Η ταινία αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά ιστορικά και ψυχολογικά ντοκουμέντα παγκοσμίως για τη φύση του ολοκληρωτισμού. Αποδεικνύει ότι οι βασανιστές δεν γεννιούνται «κτήνη», αλλά κατασκευάζονται μέσα από συγκεκριμένες, μελετημένες κοινωνικές και στρατιωτικές διαδικασίες. Η ταινία προβάλλεται συχνά μέχρι σήμερα από ανθρωπιστικές οργανώσεις, όπως η Διεθνής Αμνηστία, στο πλαίσιο της εκπαίδευσης για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Συμμετοχή Ελλήνων δημιουργών: Στη σκηνοθετική ομάδα συμμετείχε ο Πάνος Σακελλαριάδης, ενώ επιστημονική σύμβουλος ήταν η καθηγήτρια ψυχολογίας Μίκα Χαρίτου-Φατούρου, η οποία έχει πραγματοποιήσει παγκοσμίως αναγνωρισμένη έρευνα για την ψυχολογία των βασανιστών.
Η ταινία προβλήθηκε το 1976 στο εξωτερικό, είναι στο μεγαλύτερο μέρος της στην ελληνική γλώσσα με κάποιους σχολιασμούς στη δανέζικη. Έφτασε στην Ελλάδα το 1982.
ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ ΓΙΑ THN TAINIA
Φωτογραφικά στιγμιότυπα της ταινίας
Αφίσες της ταινίας
